تهران

لاله‌زار؛ سوختن یک تاریخ نه یک سینما | محمدجواد حق‌شناس

لاله‌زار این ظرفیت منحصربه‌فرد را دارد که با تملک، مرمت و بازسازی سینماهای تاریخی اما متروک خود، به یک کاخ فرهنگی بدل شود؛ کاخی نه در ساختمانی مرتفع، تازه‌ساز و بی‌ریشه، بلکه در دل یک خیابان تاریخی.

اندوه واره‌ای برای جنگ ۱۲ روزه:

تهران تمام مرا پس نداد | امید مستوفی‌راد

کالبد مدنی تهران | بهروز مرباغی*

فضاهای عمومی و تعاملات اجتماعی رو بستر تاریخ | اسکندر مختاری طالقانی

ندا لطفی مهیاری (ندا مهیار) : نگاهی کوتاه به سیر تاریخی موزه در ایران

تشکیل اداره کل موزه‎ها و بناهای تاریخی در سال ۱۳۴۳ ضمن نظم‎دهی به فرایند مدیریت موزه‎ها، اکتشافات و حفظ بناهای تاریخی را نیز تحت پوشش قرار داد و به آن به عنوان یک سازمان مستقل موجودیت بخشید. به ویژه که از سال ۱۳۵۲ اداره کل موزه‌ها از اداره کل حفظ بناهای تاریخی مستقل شد و توأم با آن فعالیت هر یک از آن‌ها نیز گسترش پیدا کرد

باغ لاله زار در تهران

باغ لاله زار به دستور فتحعلی‌شاه قاجار در خارج از حصار آن عهد تهران برای پذیرایی از سفرا و نمایندگان خارجی احداث شد. عمارت دو طبقه این باغ که جهت اسکان میهمانان طراحی و ساخته شده بود تا نیمه سلطنت ناصرالدین شاه بدون تغییر ماند تا اینکه با دستور او تغییراتی در آن ایجاد و […]

نگاهی به تاریخ لاله زار و جلوه هنری آن | محمد رسولی

همه آنچه میگوییم پیرامون لاله زار و رویدادهای آن است. لاله زار خیابان سرد و بیروح امروز، زمانی پر از خاطره و رویداد بوده است که روح یادمانه (نوستالژی) و دریغ پنداشت در آن برقرار است.

لاله‌زار از فردا | اسکندر مختاری

لاله‌زار فعلی نماد استیصال شهر است. استیصال در نظم، استیصال در قانون مداری، استیصال در مدیریت و استیصال در نگاه مدیریت شهری به شهر. وقتی از مدیریت شهری سخن به میان می‌آید طراحان شهری نیز در این مدار قرار دارند.

راه اندازی خانه اتحادیه، آغاز برای احیای لاله زار فرهنگی | ترانه یلدا

بالاخره خانه‌ای که زمانی در دوران قاجار، توسط علی اصغرخان امین السلطان معروف به اتابک اعظم در خارج از حصار شهر در باغ با صفای لاله‌زار ساخته شده بود، توانست از لای چنگال نابودی نجات پیدا کند. خانه بزرگ و زیبا بود و بزرگان پایتخت قاجار و پهلوی سال‌های سال به آن رفت و آمد داشتند.

چالش‌های بیناگفتمانی در لاله ‌زار | رضا دبیری‌نژاد

در روزگاری که تهران می‌خواهد با بازخوانی گذشته‌هایش هویتی برای خود بسازد، لاله‌زار به دلیل نقش نمادین فرهنگی جایگاه ویژه‌ای به خود گرفته است. ولی باید در نظر بگیریم که لاله‌زار یک نقش و یک دلالت نداشته است و یادآوری‌های تاریخی همه آن نقش‌ها را به یاد می‌آورد و این نقش‌های پیشینی خود در تقابل با همدیگر هستند.

فعالیت معدنی در اطراف بقعه بی‌بی‌شهربانو:

حمله معدن به کوه بی‌بی‌شهربانو | محمد سرابی

روزنامه همشهری (شماره ۸۵۸۷ | ۱۷ شهریور ۱۴۰۱ | صفحه ۳)

شرحی کوتاه بر تاریخ نامگذاری و تغییر نام معابر شهری در تهران | مرتضی رحیم نواز

در نگاه ابتدایی فضای عمومی بخش آزادشده شهر به نفع جامعه بود، اما در یک معنای دیگر مدیریت بر این قبیل فضاها باعث افزایش حق حکومت بر شهر شد. جامعه و دولت هر دو به ارزش افزوده این فضاها واقف بودند و می‌دانستند با تصاحب آن می‌توانند به رواج نوعی گفتمان اجتماعی دست پیدا کنند.

جاذبه‌های گردشگری شهر تهران:

خانه ارغوان | مرتضی رحیم نواز

خانه ارغوان، خانه مسکونی شاعر بزرگ، امیر هوشنگ ابتهاج (ه. الف. سایه) که در خیابان شهید تقوی (کوشک)، کوچه شهید انوشیروانی واقع شده، بنایی آجری است که قدمت آن به دوران پهلوی دوم باز می‌گردد.

تکایای تاریخی تهران:

تکیه دولت، آغاز تا سرانجام | مرتضی رحیم نواز

تعداد تکایای تهران قدیم در قرن سیزدهم هجری قمری بالغ بر ۴۵ عنوان بود. در میان این تکایا، «تکیه دولت» که با عناوین مختلفی چون «تکیه همایونی دولت»، «تکیه قیصر» و «تکیه بزرگ شاهی» نیز شناخته می‌شود، به عنوان تکیه شاخص نه تنها در پایتخت، بلکه در سراسر کشور نام‌آور بود.

تهرانی که جوانان ندیده اند | سعید نفیسی

سعید نفیسی از معدود نویسندگانی است که علاقمندی خود را به تهران، با آثار متعددی نشان داده است. کتاب «گفتگوی خانوادگی درباره تهران قدیم» اثر مستقلی است که در آن برای نخستین بار تاریخ تهران برای گروه سنی نوجوان به زبانی ساده و روان بازخوانی شده است. جدا از کتاب، مقالات و آثاری از این نویسنده توانمند در مطبوعات مختلف به چاپ رسیده که در بسیاری از آن‌ها تهران موضوع محوری در نظر گرفته شده است. یکی از این دست مقالات که به بازنشر آن پرداخته ایم، مطلبی است که نفیسی در سال ۱۳۴۱ در سالنامه امید ایران منتشر نموده است.

یادی از کافه آیبتا در لاله‌زار | ترانه یلدا

کافه آیبتا از اولین و معتبرترین کافه‌های لاله‌زار بود که خانم آیبتا اهل روسیه آن را اداره می‌کرد. کافه آیبتا و کافه نادری تا مدت‌ها محل اجتماع هنرمندان و روشنفکران تهران بودند. آن روزها، از مخبرالدوله تا چهارراه استانبول را خیابون استانبول می‌نامیدند. راسته شمالی خیابان استانبول اکثرا طلافروشی بود. که هنوز هم هست. کافه هم زیاد داشت. نبش لاله‌زار و استانبول خانم آیبتا قهوه‌فروشی داشت و فال قهوه می‌گرفت.

سیمای معماری شهری تهران | مرتضی رحیم نواز

از عمر تهران، پایتخت یکی از کهن‌ترین کشورهای جهان، بیش از دویست سال میگذرد. روستای بزرگ یا شهر کوچک و مستحکمی که رئیس قبیله کوچ‌نشین فاتحی آن را مقر قدرت نه چندان استوار خویش کرده بود. اکنون شهری بزرگ با بیش از هشت میلیون جمعیت ساکن است.

ری کهن‌شهر ایرانی | شاهین آریامنش

ری اگرچه امروزه فقط به عنوان یکی از شهرستان‌های استان تهران شناخته می‌شود، زمانی نه چندان دور به عنوان شهری بزرگ، رونق و شکوفایی چشم‌گیری داشته است و مرکز تجارت و گذرگاه بازرگانان و کاروان‌های بسیاری بوده است.

شرحی بر ماجرای نامگذاری معابر شهری

این یک رفتار غیر قانونی است | مرتضی رحیم نواز

مدیریت جدید شهری در مدت زمانی که از عمر فعالیت آن می‎گذرد نشان داده که نسبت به حوزه نامگذاری حساسیت‎های ویژه دارد. در طی فعالیت چند ماهه شورای ششم، بالغ بر ۲۱ معبر و مکان شهری شاهد تغییر نام بوده‎اند. تصویب این تعداد نام در سکوت کامل خبری انجام شده و کمیته نامگذاری اصراری بر رسانه‎ای شدن آن‌ها نداشته است.

بزرگداشت روز تهران

در ستایش یک انتخاب | مرتضی رحیم نواز

بدون شک می‌توان برای بزرگداشت روز تهران مجموعه پرتعدادی از مناسبت‌ها را پیشنهاد کرد و در دفاع از هر یک از آن‌ها شرحی مفصل نوشت. اما همانگونه که گفتم، انتخاب روز چهاردهم مهر همچنان قابل دفاع است.

شناخت‌نامه عناصر فرهنگی تهران

در کوچه‎باغ موسیقی تهران | مرتضی رحیم‎نواز

موسیقی بومی تهران که با عناوین مختلفی چون بیات ری، بیات تهران، خراباتی، داشمشدی، باباشملی، کوچه‌باغی، کوچه‌بازاری و… شناخته می‌شود، از جمله کارآواهایی است که عمدتا در میان اهالی تهران و ری متداول بوده و به تدریج با فراز و نشیب‌هایی در سراسر کشور گسترش پیدا کرده و در موقعیت کنونی خود تثبیت شده است.

نگاهی مختصر به تاریخچه خیابان لاله‎زار

تولد یک خیابان | ندا مهیار

خیابان لاله‌زار در حدفاصل میدان امام خمینی (ره) و خیابان انقلاب اسلامی، محصول تلاش ناصرالدین‌شاه در احداث مدلی ذهنی از خیابان شانزلیزه پاریس است. تصوری که در سفر نخست فرنگستان، ذهن و روح پادشاه را تسخیر کرد و تا جایی پیش رفت که پس از بازگشت دستور احداث آن را صادر نمود.

لاله‌زار خاطره‌انگیز احیا می‌شود! | ترانه یلدا

چندی است اصلاح و سنگفرش پیاده روهای شرقی خیابان لاله‌زارنو، از خیابان انقلاب به پائین، توسط شهرداری منطقه ۱۲ تاریخی تهران در دست انجام است. این کار چشم و حواس خیلی از دوستداران تهران قدیم را متوجه خود کرده است، زیرا لاله‌زار از دیرباز در دل هر شهروند تهرانی جا داشته است

اردیبهشت لاله‌زار | بهروز مرباغی

شوربختانه، باید پذیرفت جامعه مدنی ایران، به‌ویژه در حوزه شهر و معماری تنها و کم‌توان است. دولت و نهادهای عمومی، برخلاف ادعاهای ظاهرالصلاح خود، علاقه‌ای به نیرومندی و تأثیرگذاری سازمان‌های مردم نهاد ندارند. در مواردی هم آن‌ها را رقیب خود می‌داند. درچنین شرایطی، جمعی از علاقمندان به هویت فرهنگی و تاریخی شهر، گاه و بیگاه، دور هم جمع می‌شوند تا راهی برای احیای مدنیت فرهنگی و شادابی شهری لاله‌زار بیابند