انتخاب سردبیر

درگذشت بهرام بیضایی؛ سوگ یک هنرمند یا پاسداشت یک میراث | محمدجواد حق‌شناس

درگذشت بهرام بیضایی، تنها خاموشی یک نمایشنامه‌نویس بزرگ یا کارگردان برجسته نیست؛ این فقدان، از دست رفتن یکی از ژرف‌ترین صداهای اندیشه‌ورز در پاسداشت ایران فرهنگی است.

در‌ آستانه یلدا | ندا مهیار

«یلدا» حلقه پیوند جشن‌های بزرگ ایرانی از «مهرگان» تا «نوروز» است | محمدجواد حق‌شناس

روایت ایرانی روشنایی؛ از تالارهای تاریخی تا فهرست جهانی | محمدجواد حق‌شناس

درباره روز ملی خلیج‌فارس | محمدجواد حق‌شناس

تحریف نام تاریخی «خلیج‌فارس» توسط اتحادیه عرب، ایرانیان را متوجه غفلتی نمود که همواره در طول تاریخ نسبت به داشته‌های معنوی خود، ابراز می‌نمودند.

معماری در خراسان بزرگ عهد تیموری | ترانه یلدا

اگر بناهای تیموری را به لحاظ اهمیت هنری، استحکام و شهرت آنها برشماریم جای اول را مساجد و بعد مدارس، خانقاه‌ها، زیارتگاه‌ها، حوض‌ها، رباط‌ها، کاروانسراها و بازارچه‌ها به خود اختصاص می‌دهند و این خود نشان دهنده اهتمام شاهان تیموری به ساختن بناهایی است که برای استفاده عموم مردم ایجاد شده‌اند.معماری

هرات و نقطه‌ ‌عطف رهبری | ظاهر عظیمی

ژنرال ظاهر عظیمی سخنگوی وزارت دفاع افغانستان بوده است. او اهل هرات و درس خوانده دانشگاه تهران قبل از انقلاب است. وی از ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۴ کمیسار نظامی هرات بود و در جنگ با طالبان دوره اول مشارکت داشت و فرزندش نیز در فاریاب در درگیری با طالبان شهید شد. وی اولین نفری بود که در موضوع درگیری طالبان برای تسخیر هرات مطلب نوشت و عوامل شکست از طالبان را برملا کرد. این نوشته در همان راستا هست .

هرات و توسعه‌ سیاسی | سید نایل ابراهیمی

در شرایطی‌که افغانستان آبستن‌ تحولات ‌متنوع بود، هرات مسیر پیشرفت‌ اقتصادی ‌را انتخاب‌کرد. این ‌شهر در تناسب با سایر‌ بزرگ‌ شهرهای افغانستان، صنعتی‌تر شده ‌است. این ‌ولایت به ‌دلیل ‌موجودیت گمرکات و شهرک ‌صنعتی به «نگین‌اقتصاد ‌افغانستان» معروف ‌است.

حوضه آبریز هریرود؛ چالش‌ها و راهبردهای مشارکتی و بومی | عبدالبصیر عظیمی و سیدعلی حسینی

بحران کمبود آب در این حوضه نه‌تنها موضوع آب را سیاسی کرده بلکه تا سطح امنیت‌ملی ارتقاء داده است. ساکنین این حوضه آبریز خواهان تامین نیازهای آبی خود هستند که مسئولین را تحت‌فشار گذاشته تا پاسخگو باشند. اما پاسخ‌های این مسئولین کمتر با واقعیت‌های ملموس همراه است.

موقعیت استراتژیک هرات | فریدریش انگلس (ترجمه‌: وهاب فروغ طبیبی)

اهمیت‌‌ سیاسی هرات از این واقعیت ناشی‌ می‌شود که مرکز استراتژیک تمام ‌سرزمینی است که از غرب ‌و شمال با خلیج فارس، بحیره‌ کسپین (دریای‌خزر) و سیر دریا و از سوی ‌شرق با سند قرارگرفته است

نقش هرات در همگرایی منطقه‌ای | ضیاءالحق طنین

موقعیت جغرافیایی ویژه هرات: هرات، موقعیت جغرافیایی متمایز دارد که با به کارگیری درست آن می‌تواند به عنوان محورِ برای تلاش‌های همگرایی‌منطقه‌ای عمل کند. موقعیت استراتژیک هرات که در چهارراه آسیای مرکزی، جنوب آسیا و خاورمیانه قرار دارد، دروازه‌ای برای اتصال و همکاری میان کشورهای همسایه است.

درخشش تاریخی هرات | سید مسعود رضوی فقیه

به سعی و تشویق شاهرخ، کتابخانه‌ای عظیم نیز در هرات به وجود آمد که جامع تعداد زیادی از کتب و نسخ و نفایس بود. به علاوه بعضی هنرمندان عصر همچون عبدالقادر مراغی استاد موسیقی، مولانا خلیل مصور استاد نقاشی، یوسف اندکانی استاد آواز، از همان ایام، در دربار هرات، نام شاهرخ را پر آوازه ساختند.

گفتگوی مریم مهدوی اصل با دکتر رنگین دادفر سپنتا (وزیر امورخارجه سابق افغانستان):

سیاست‌گذاری «همگرایی منطقه‌ای» در حوزه تمدنی ایران فرهنگی

سیاست «فارسی‌زدایی» در افغانستان با برداشتی خاص از مقوله «ملت» همراه شد، این سیاست از دهه دوم قرن بیستم میلادی آغاز شد. می‌توان گفت که این نوع برداشت با این موضوع‌ که ملت‌ها باید دارای «زبان واحد» یا «یک زبان ملی» باشند، همراه شد

هرات در عهد ایلخانی، آل کرت و تیموری | شیرین بیانی

هرات از شهرهای بسیارقدیمی از هزاره‌های دوردست و چنانکه گفته‌شد شامل یکی‌از استان‌های «آریانا» بوده است. این شهر دارای آب‌وهوای خوش و رودهای پرآب ازجمله رود مالان یا مالون بوده که تیموریان برآن پلی بسته بودند.

سخنرانی محمدجواد حق‌شناس* در دومین آئین یادبود دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن:

مردم؛ قدر فرزند و گوهر ایران را می‌دانند

ما درنهایت به این جمع‌بندی رسیدیم که داستان سه‌ ضلع دارد که یک ضلع تلاش‌های اداری و هماهنگی با حوزه‌های دولتی و حاکمیتی و نهادهای عمومی است. ضلع دوم فضای یزد و فضای ندوشن ست و ضلع سوم هم به حوزه خراسان و نیشابور مربوط می‌شود.

تحولات افغانستان و قیام ۲۴ حوت (اسفند) ۱۳۵۷ مردم هرات | محسن روحی‌صفت*

در نیمه‌ دوم دهه‌ چهل، فعالیت‌های‌ سیاسی در کشور خصوصاً دانشجویان گسترش یافته و درپی جو احساسی در مناقشات‌ سیاسی که در دانشگاه به‌ وجود می‌آید، تظاهراتی علیه دولت درمقابل مجلس افغانستان برپا می‌شود. قوای‌‌ نظامی‌ مرکزی به فرماندهی عبدالولی مداخله می‌کند و عده‌ای کشته می‌شوند.

هرات، شهر عشق، دانش و هنر | سید رسول موسوی*

بطور قطع آموزش عمومی و تخصصی آحاد یک ملت اعم از دختران و پسران و امکان اشتغال آنها در فرصت‌های شغلی مناسب، یکی از شاخص‌های مهم توسعه است و اگر امروز دختران کشور همسایه فرصت تحصیل نداشته باشند، به طور قطع فردا فرصت اشتغال نیز نخواهند داشت

گفتگوی مریم مهدوی اصل با حسن کاظمی قمی سفیر جمهوری اسلامی ایران در کابل :

دلبسته این مردم مهربان هستم

با شروع تحولات ‌اخیر در افغانستان، حوزه دانشگاه و شرایط استادان، مانند برخی‌دیگر از بخش‌ها در وضعیت ناپایدار قرار گرفت و اسباب مهاجرت شماری ‌از استادان و آموزگاران به بیرون از افغانستان شده است که این موضوع شامل دانش‌آموختگان افغانستانی از دانشگاه‌های ایران نیز می‌شود.

اهمیت پاسداری از جشن نوروز در افغانستان | محمدصادق دهقان

در حال حاضر، فقط گفتمان رسانه‌ای در افغانستان و ایران در زمینه نوروز فعال است که علمی و مطالعاتی هم نیست. از مطالعات نظری، فلسفی، جامعه‌شناختی، انسان‌شناختی و مردم‌شناختی خبری نیست.

پارسه، تخت‌گاه نوروز | مرتضی رحیم‌نواز

ساخت پارسه به‌شدت متأثر از فرهنگ‌های مختلف سرزمین‌هایی است که در قلمرو این پادشاهی قرار داشت، تأثیرپذیری فرهنگی ـ تمدنی پارسیان از سرزمین‌های دیگر امری اثبات‌شده است و سابقه آن را می‌توان در پاسارگاد، شوش، هگمتانه و نیز بسیاری از عرصه‌ها مشاهده نمود.

بازشناسی نمادهای انسانی نوروز | مرتضی رحیم‌نواز

در فولکلورِ ایرانی شاید هیچ عنصر شناخته شده‌تری از عمو نوروز نداشته باشیم. پیرمردی با مو و ریش سفید و کلاه نمدی که عصا به دست در شهر می‌چرخد و دیدن او نخستین نشانه‌های پایان زمستان و آمدن بهار قلمداد می‌شود.

سیمای جهانی نوروز ایرانی | مرتضی رحیم‌نواز

یکی از بارزترین نمادهای مشترک تمدنی ـ فرهنگی میان هر یک از این کشورها، «نوروز باستانی» است که به‌عنوان یکی از کهن‌ترین جشن‌ها در حوزه تمدنی جنوب آسیا، امروزه بیش از 300 میلیون نفر در 11 کشور مختلف جهان در جنوب غربی آسیا، آسیای میانه، قفقاز، شبه‌قاره هند و بالکان را به پاسداشت خود واداشته است.

آداب و رسوم نوروزیِ تاجیکان | دلشاد رحیمی*

نیاگان تاجیکان از دوره‌های باستان سعی و کوشش می‌نمودند، که گذشتن وقت را با واحد و معیارهای گوناگون نشانه‌گیری و اندازه کنند. مردم تاجیک زمان برابر شدن شب و روز یا خود اعتدال بهاری، فرا رسیدن جشن نوروز را از روی نشانه‌های زیادی مقرّر می‌نمودند.

نظام اسطوره‌ای نوروز | مرتضی رحیم‌نواز

نوروز، نسبت‌های دیگری نیز با اساطیر ایرانی دارد، از آن جمله بایستی متوجه داستان «جم» باشیم. جمشید، پادشاه اسطوره‌ای زمین است که توانست به فره ایزدی دست پیدا کند. او پادشاه افسانه‌ای دوران شکوهمندی آریائیان به شمار می‌آید.