21:45:58
    امروز : جمعه, ۱۵ فروردین , ۱۴۰۴
::: 3416 ::: 0
0

: آخرین مطالب

نوروز و تجلی آن در فرهنگ پاکستان | ندا مهیار جشن آتش‌افروزان | مرتضی رحیم‌نواز دوگانگی در مواجهه با مصاحبه رفیق‌دوست | احسان هوشمند حرف‌های بی‌پایه درباره مسائل حساس قومی ـ زبانی را متوقف کنید شماره جدید نشریه نیم روز منتشر شد تلاش تندروها و بی‌ثباتی بازارها نگاهی دوباره به مشکلات روابط آمریکا با چین | جود بلانشت و ریان هاس (ترجمه: رضا جلالی) اهمیت راهبردی گردشگری دریایی در توسعه پایدار | محمدجواد حق‌شناس ایران در محاصره کوریدورهای ترکیه | علی مفتح* شخصی‌سازی حکمرانی یا ناحکمرانی | محمدحسین زارعی* پوتین و ترجیح اوکراین بر سوریه | الکساندر با نوف (ترجمه: رضا جلالی) شماره ۷۱ و ۷۲ | ۳۰ دی ۱۴۰۳ زاکانی پس از شرکت در انتخابات رای اکثریت را از دست داد تصمیمی شجاعانه ققنوس در آتش | مرتضی رحیم‌نواز شمایل یک اسطوره | مرتضی رحیم‌نواز بچه خانی آباد | ندا مهیار کالبد مدنی تهران | بهروز مرباغی* فضاهای عمومی و تعاملات اجتماعی رو بستر تاریخ | اسکندر مختاری طالقانی از تهران چه می‌خواهیم؟ | ترانه یلدا * داستان تولد یک برنامه | حمید عزیزیان شریف آباد* تاملی بر نقش سترگ سیدجعفر حمیدی در اعتلای فرهنگ ایران شبی برای «شناسنامه استان بوشهر» انجمن‌های مردمی خطرناک نیستند به آنها برچسب نزنیم فشار حداکثری فقط موجب تقویت مادورو خواهد شد | فرانسیسکو رودریگرز ناکارآمد‌ترین شورا | فتح الله اُمی نجات ایران | فتح‌ الله امّی چرا یادمان ۱۶ آذر، هویت بخش جنبشِ دانشجویی است؟ در ۱۶ آذر، هدف ضربه به استقلال و کنش‎گری دانشگاه بود یادی از۱۶ آذر | فتح‌ الله امّی وقایع ‎نگاری یک اعتراض | مرتضی رحیم ‎نواز روز دانشجو فرصتی برای تیمار زخم‌ها | محمدجواد حق‌شناس سیاست‌ورزی صلح‌آمیز ایرانی از منظر کنش‌گری مرزی | مقصود فراستخواه* دهه هشتادی‌ها و صلح با طبیعت | علی‌اصغر سیدآبادی* دلایل دوری از سیاست دوستی در جریان‌های سیاسی امروز با رویکرد شناختی | عباسعلی رهبر* شماره ۶۹ و ۷۰ | ۳۰ آبان ۱۴۰۳ دیپلماسی، تخصص دیپلمات‌هاست راه صحیح خنثی نمودن همگرایی اقتدارگرایان جدید | استفن هادلی (ترجمه: رضا جلالی) «پزشکیان» مسوولیت بخشی از اختیاراتش را به نیروهای رقیب واگذار کرده است دولت چهاردهم و ضرورت تغییر حکمرانی فرهنگی | شهرام گیل‌آبادی* مهاجرت، صلح و امنیت پایدار | رسول صادقی* صلح اجتماعی و سیاست انتظامی | بهرام بیات* عصرانه‌ای با طعم شعر فرزندان پوتین | آندره ئی کولز نی کف (ترجمه: رضا جلالی) شماره ۶۸ | ۳۰ مهر ۱۴۰۳ چرا اسرائیل به ایران حمله نکرد؟! | آیت محمدی (کلهر) احیای داعش و القاعده در منطقه | آیت محمدی (کلهر) نگاهی به جریان پایتخت‌گزینی در تاریخ ایران | غلامحسین تکمیل همایون در پایتخت‌ گزینیِ تهران | مرتضی رحیم‌نواز* تهران و چالش انتقال پایتخت | عبدالمحمد زاهدی*

9

آیا آینده ادامه گذشته است؟  | عباس عبدی

  • کد خبر : 11964
  • 30 بهمن 1401 - 8:28
آیا آینده ادامه گذشته است؟  | عباس عبدی
در شرایطی که هر روز فضای کسب و کار و مبادلات تجاری سخت‌تر می‌شود، قیمت ارز و تورم در چنین وضعیتی است که ساعتی افزایش پیدا می‌کند، و کلاً شاخص‌های کسب و کار در موقعیت مناسبی نیست، فروش اموال بویژه کارخانجات و طرح‌های اقتصادی نتیجه‌بخش نخواهد بود.

از همان زمانی که اصل ۴۴ قانون اساسی با تفسیری مغایر با نص قانون اساسی مواجه، و فرآیند خصوصی‌سازی آغاز گردید، می‌شد حدس زد که این خشت اول کج نهاده شده است و طبعاً تا ثریا نیز کج خواهد رفت که رفت.

آن خشت را باید با تغییر اصل ۴۴ قانون اساسی درست نصب می‌کردند. و از آن مهم‌تر اینکه بیش از خصوصی‌سازی به آزادسازی ملتزم می‌شدند و خصوصی‌سازی را مکمل آزادسازی در نظر می‌گرفتند. به علاوه خصوصی‌سازی باید شفاف و غیر رانتی انجام می‌شد، نه مثل فروش لاستیک دنا که داستان آن در خاطرات آقای هاشمی آمده که چگونه اموال مردم را آقای شیخ محمد یزدی رییس وقت قوه قضاییه برای یک نهادی که معلوم نبود دنبال چیست، به ثمن بخس تصاحب کردند و امروز آن شرکت بزرگ به چه روزگار بدی دچار شده است. این واگذاری مشت نمونه خروار بود که حتی پیش از تغییر عملی اصل ۴۴ انجام شد و این فرایند پس از تفسیر این اصل شتاب گرفت. جالب اینکه آزادسازی هم که باید در دستور کار قرار می‌گرفت، با وضعیت تورم ۱۳۷۳ و ۱۳۷۴ به فراموشی سپرده شد. در نتیجه با وجود دلار چند نرخی، قیمت‌گذاری کالاها، مشکلات اساسی در واردات و صادرات و در غیاب رقابت و…، سیاست خصوصی‌سازی تبدیل به اختصاصی‌سازی شد و شاهد بودیم که از این نمد کلاهی برای ملت دوخته نشد.

شاید با قاطعیت بتوان گفت که بیش‌ترین بی‌اعتمادی به عملکرد دولت‌ها و حکومت در حوزه خصوصی‌سازی رخ داده است و چون اعتمادی به حکومت نیست، هر واگذاری و فروشی به سرعت تبدیل به مساله می‌شود و برخی از خریداران یا دست‌اندرکاران فروش و واگذاری روانه زندان می‌شوند و اتفاقاً رقابت‌های پشت پرده و سهم‌خواهی در این ماجراها و کشیده شدن به دادگاه نیز نقش اصلی را دارد.

هدف از بیان این موارد مخالفت با خصوصی‌سازی نیست زیرا معتقدم که از خصوصی‌سازی باید دفاع کرد ولی به چند شرط.

اول از همه هدف آن افزایش کارآیی و تولید باشد و نه کسب درآمد برای دولت. این دو هدف دو رفتار و نتیجه کاملاً متفاوتی را رقم می‌زنند. دولت‌ها چون پولشان کم می‌شود به هر قیمتی دنبال منابع درآمدی جدید می‌روند، افزایش قیمت سوخت یکی از اینهاست. در حالی که این کار نادرست است، باید در زمانی که وضع مالی خوبی دارند این کار را انجام دهند تا با تبعات منفی آن مواجه نشوند مثل آبان ۱۳۹۸. هدف افزایش قیمت سوخت باید افزایش بهره‌وری انرژی باشد و نه کسب درآمد برای دولت. اکنون که اعتماد به دولت در حداقل، و نیازهای مالی دولت نیز در حداکثر است، فروش اموال دولت جز آثار منفی نتیجه دیگری ندارد.

شرط دیگر پذیرش آزادسازی اقتصادی است. در شرایطی که هر روز فضای کسب و کار و مبادلات تجاری سخت‌تر می‌شود، قیمت ارز و تورم در چنین وضعیتی است که ساعتی افزایش پیدا می‌کند، و کلاً شاخص‌های کسب و کار در موقعیت مناسبی نیست، فروش اموال بویژه کارخانجات و طرح‌های اقتصادی نتیجه‌بخش نخواهد بود.

شرط بعدی شفافیت وجود رقابت است. می‌توان گفت که احتمال تحقق این شرط از هر دو مورد قبلی سخت‌تر است. دولت ایران چند دهه است که به صورت یک گروه دوستانه در آمده است که واگذاری‌های بی‌طرفانه در آن را تا حدود زیادی کم‌احتمال می‌کند، پس بعید است که اتفاق شفافی رخ دهد. ضمن اینکه صاحبان واقعی سرمایه و نیز کارآفرینان، آماده خرید این اموال برای مولدسازی آن‌ها نیستند و ترجیح می‌دهند به این ماجراهای مسأله‌آفرین و فسادانگیز وارد نشوند، و احتمالا فقط نهادهای شبه خصوصی و افراد مسأله دار ترجیح می‌دهند که میدان‌دار این خریدها شوند.

مشکلات دیگری هم در این مصوبه اخیر مولدسازی وجود دارد که طرح آن‌ها نیازمند فرصتی بیش‌تر است. مواردی چون اصل قانونی بودن آن، یا موضوع مصونیت مجریان و عوامل دیگر این ماجرا، یا چگونگی صرف منابع حاصل از فروش اموال، حق کمیسیون ۵ درصدی برای دلالان و فروشندگان که ده برابر کمیسیون بنگاه‌های املاک است! و…

مولدسازی اسم رمز آن چیزی است که تا کنون در اختصاصی‌سازی‌ها اتفاق افتاده است و در ادامه نیز همین خواهد شد، هیچ قرینه و شاهدی برای تردید در این گزاره وجود ندارد.

لینک کوتاه : https://nimroozmag.com/?p=11964
  • نویسنده : عباس عبدی
  • منبع : هفته‌نامه نیم‌روز
  • 234 بازدید

برچسب ها

ثبت دیدگاه

قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.